Expo: Hiroshi Sugimoto – Black Box

Als je de dolfijnen weg en de foto minder gruizig denkt, is het net een Seascape. Yashica 72E met Foma Retropan Soft 320 film.

Als je de dolfijnen weg en de foto minder gruizig denkt, is het net een Seascape. Yashica 72E met Foma Retropan Soft 320 film.

Ik moest voor een pop-updiner in het museum Van Loon zijn. Daar kreeg ik een heerlijk zevengangendiner in een fraaie omgeving voorgezet. Extra onus van die locatie was dat het tegenover FOAM is. Kon ik daar van tevoren ook mooi weer eens aan. Ik zag er (onder andere) de tentoonstelling Black Box, met een doorsnede uit het werk van de Japanse fotograaf Hiroshi Sugimoto. Ik had eerlijk gezegd nog nooit van de goede man gehoord, maar dat ligt meer aan mijn gebrekkige kennis dan aan zijn kwaliteit.

Sugimoto is al zo lang als ik leef actief als fotograaf, en zijn oeuvre is bepaald divers. In FOAM hingen foto’s uit een vijftal series, die uiteenliepen van minimalistische zeegezichten, via portretten van wassen beelden tot bioscoopinterieurs. Alles in prachtig vol zwart-wit op heerlijk grote afdrukken. Het is me al vaker opgevallen hoe het bij bepaalde foto’s echt uitmaakt of je het op een beeldschermpje of in de krant afgedrukt ziet, of op groot formaat op glanzende fotokwaliteit waar je bijna in kan verdwijnen.

De foto die toen ik de website van FOAM van tevoren bekeek het meeste mijn aandacht trok, was er een uit een serie natuurfoto’s. Het was een foto van een groepje aasgieren, decoratief rond een onzichtbare prooi gegroepeerd. Een schitterende natuurplaat. Maar toen ik beter keek, was hij wel heel erg perfect. Haarscherp, precies goed belicht, met nog een soort wilde hond erbij, en een maraboe… Dat was eigenlijk te mooi om waar te zijn. Het bleek een foto te zijn uit de een serie met diorama’s uit natuurmusea. Waar die in het echt vaak toch wat nep ogen, werden het op de vlijmscherpe zwart-witfoto’s juist hyperrealistische beelden. Pas bij een tweede blik zag je dan dat de doorkijkjes té perfect waren, de verzamelde dieren té goed over de ruimte verdeeld. Een knappe manier om met werkelijkheid en schijn te spelen.

Zo gedetailleerd als de ‘natuur’foto’s waren, zo minimalistisch was de serie toe ik uiteindelijk tot mijn eigen verbazing het mooiste vond. Seascapes is een serie zeegezichten die als je hem beschrijft erg saai klinkt. Het zwart-witbeeld is keurig in twee helften verdeeld – boven lucht, onder zee. Verder niets. Sommige foto’s zijn bij nacht genomen, andere bij schemering of daglicht. De foto’s zijn op verschillende plaatsen ter wereld genomen, maar steeds zie je alleen de zee en de lucht. Soms haarscherp, soms door een langere belichtingstijd wat zachter. Oppervlakkig gezien lijken ze allemaal op elkaar. Toch, toen ik in die zaal vol forse afdrukken stond, bleef ik naar de foto’s kijken. Op een gegeven moment begon ik zelfs beweging te zien in de vage golfjes. Het was erg rustgevend om daar in het gedempte licht naar deze kalme foto’s te kijken, en ik ben nog twee keer teruggelopen naar de seascapes.

Ook de andere drie series (foto’s van wassen beelden, bioscopen, en cameraloze registraties van electrische stroom – een soort bliksembeelden) waren de moeite waard, maar die moet je zelf maar gaan zien. Wat al deze zeer uiteenlopende foto’s met elkaar gemeen hebben, is dat ze uitgaan van een zeer specifiek concept. Dat concept wordt dan met buitengewone technische vaardigheid vastgelegd door Sugimoto. Zelfs als er onvoorspelbare elementen in de foto zitten (bij de bioscopenserie bijvoorbeeld, is de sluitertijd afhankelijk van de lengte van de getoonde film), valt hij nog zeer strak binnen het concept. Sugimoto bedenkt wat voor foto hij wil, en maakt die dan ook. Ik heb daar bewondering voor, dat je dat kan. Dat de resulterende foto’s dan ook nog eens erg mooi zijn is helemaal knap.

Dat heeft FOAM weer mooi voor elkaar: zo heb je nooit van een fotograaf gehoord, en zo is het een van je favoriete kunstenaars geworden.

De tentoonstelling Black Box van Hiroshi Sugimoto is nog tot 8 maart te zien in FOAM.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s