12 maanden, 12 projecten – Maart: Caffenol standontwikkeling

Gedroogde paddenstoel met Minolta Dynax 7000i en Lomography Earl Grey, ontwikkeld in caffenol.

Gedroogde paddenstoel met Minolta Dynax 7000i en Lomography Earl Grey, ontwikkeld in caffenol.

Na de succesvolle experimenten met caffenol van twee jaar terug, was het tijd voor een volgende stap in mijn caffenolreis: de standontwikkeling. Caffenol is mooi spul, maar ik werd op een gegeven moment wel wat moe van al dat gekiep. Je staat zo een halfuur aan het aanrecht zo’n ontwikkeltankje te bewegen. Gedoe. Met standontwikkeling laat je je film gewoon een uur in de ontwikkelaar stilstaan en klaar is kees. In theorie dan, het is altijd weer afwachten hoe zoiets in de praktijk uitpakt.

Ook een mooie gelegenheid om de Minolta Dynax eens uit de mottenballen te vissen en eens te kijken wat de bijbehorende macrolens kan. Ik begon dus maar eens met een half rolletje vol te schieten. Mocht de ontwikkeling dan mislukken, is er niet meteen een hele rol verpest.

Volgende stap was om een bakje soda een paar uur op lage temperatuur in de oven te zetten om te drogen. Het caffenol gaat namelijk uit van gedehydrateerde soda, en mijn goedkope huishoudsoda is dat niet. Maar na een paar uur op 50 graden was er toch redelijk wat vocht uit verdwenen en vond ik het wel best.

Voor standontwikkeling is het wel belangrijk dat de film helemaal onder water staat, want de film wordt bij het ontwikkelen niet gekiept. Neem je de voor mijn ontwikkeltank gebruikelijke hoeveelheid, dan wordt alleen de onderste helft van de film ontwikkeld. Ik moest mijn recept dus verdubbelen en gebruikte

  • 700 ml water
  • 10 theelepels oploskoffie
  • 8 theelepels soda
  • 1 theelepel ascorbinezuur (vitamine C)
  • een snuf zout (waarvan ik gokte dat het een kleine gram was)

Dat zout is nieuw, maar ik had gelezen dat het bij standontwikkeling aan te raden is om een klein beetje (gejodeerd!) zout toe te voegen. Dat schijnt voor een gelijkmatige ontwikkeling te zorgen.

Ik weekte de film een paar minuten voor met gewoon water. Toen deed ik de ontwikkelaar in de tank, kiepte een halve minuut lang, en liet de tank daarna een half uur staan. Na een halfuur kiepte ik één keer (waarmee het strikt genomen veranderde in semi-standontwikkeling, maar goed). Daarna liet ik het nog 40 minuten staan. De bedoeling was een halfuur, maar ik vergat de tijd… In totaal heeft de film dus 70 minuten ontwikkeld.

Ik spoelde een paar geer goed na met water, en fixeerde toen 3 minuten, met om de halve minuut een paar kiepen (en de eerste halve minuut continu). Toen nog wat spoelen, en klaar was kees.

Maagdenpalm met Minolta Dynax 7000i en Lomography Earl Grey, ontwikkeld in caffenol.

Maagdenpalm met Minolta Dynax 7000i en Lomography Earl Grey, ontwikkeld in caffenol.

Voor dat het allemaal een beetje met de losse pols ging, zijn mijn foto’s wonderbaarlijk goed gelukt. Ik denk dat dit zowaar mijn beste caffenolresultaat tot nu toe is! De foto’s hebben een stevig contrast, maar verder is de ontwikkeling prachtig egaal. Ook heb ik dit keer watervlekken weten te voorkomen (meer geluk dan wijsheid vrees ik, maar toch).

Maar één keer een goed resultaat kan natuurlijk gewoon een toevalstreffer zijn. Ik schoot dus op een druilerige zondagmiddag ook de andere helft van het rolletje vol. Toevallig had ik inmiddels ook nog een andere rol zwart-wit vol, Rollei Superpan 200 120. Wat de hel dacht ik, en knalde ook die in de caffenol.

Daar kreeg ik spijt van, want ik had de benodigde hoeveelheid ontwikkelaar niet goed uitgemikt (een 120-spoel is breder dan een 35 mm spoel…). Er was dus een strookje film niet ontwikkeld. Balen. Erger was dat er nog iets niet helemaal goed is gegaan: de negatieven zijn tamelijk dicht. Er is tegen het licht wel beeld te zien, maar verder lijken ze nogal egaal grijs. Misschien had ik de film toch langer moeten ontwikkelen, het was ten slotte 200 iso film, tegenover 100 iso van de eerdere film. Dat had ik ook van tevoren kunnen bedenken…

Bij het scannen was er gelukkig nog wel wat van te maken. Tikje apocalyptische sfeer misschien, met een wat dubieus contrast, maar het is ook weer geen totale mislukking. Wel een herinnering dat wat bij de ene film goed werkt, bij de andere niet per se succesvol hoeft te zijn.

 

Twente. Agfa Isolette II met Rollei Superpan 200 film ontwikkels in caffenol.

Twente. Agfa Isolette II met Rollei Superpan 200 film ontwikkels in caffenol.

Nou ja, het zij zo. Ik was in de stemming voor verdere experimenten en besloot de caffenol een tweede keer te gebruiken. Niet heel avant garde, want driekwart rol 120 film is vast niet genoeg om 650 ml ontwikkelaar uit te putten. En inderdaad. Tot mijn opluchting kwam de tweede helft van de Earl Grey er net zo goed uit als de eerste helft. Ook de ontwikkelaar deed het deze derde keer nog prima.

Typografie. Minolta AF-C met Lomography Earl Grey 100 film, ontwikkeld in caffenol.

Typografie. Minolta AF-C met Lomography Earl Grey 100 film, ontwikkeld in caffenol.

Ik beschouw de caffenol standontwikkeling hierbij als een succes.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s